คู่มือช่วยชีวิต! การปฐมพยาบาล “โรคลมแดด” (Heatstroke) ที่ทุกคนต้องรู้
โรคลมแดด หรือ Heatstroke ไม่ใช่เพียงอาการหน้ามืดทั่วไป แต่เป็นภาวะฉุกเฉินที่ระบบควบคุมอุณหภูมิในร่างกายล้มเหลว หากช่วยเหลือไม่ทันท่วงทีอาจส่งผลกระทบต่อสมอง หัวใจ และไต จนถึงขั้นเสียชีวิตได้ โรงพยาบาลซานเปาโลหัวหินขอแนะนำ 5 ขั้นตอนปฏิบัติเมื่อพบผู้ป่วยที่มีอาการ “ตัวร้อนจัดแต่ไม่มีเหงื่อ มึนงง หรือหมดสติ” ดังนี้
ขั้นตอนช่วยชีวิตผู้ป่วยลมแดด
- นำเข้าที่ร่มทันที: ย้ายผู้ป่วยออกจากบริเวณที่แดดจัดไปยังที่ที่มีอากาศถ่ายเทสะดวก หรือห้องแอร์ (ถ้ามี)
- โทรแจ้งสายด่วน: รีบติดต่อรถพยาบาลทันทีที่เบอร์ 032-532-576 (โรงพยาบาลซานเปาโลหัวหิน) เพื่อการช่วยเหลือทางการแพทย์ที่รวดเร็ว
- จัดท่านอนที่เหมาะสม: ให้ผู้ป่วยนอนหงาย แล้วยกเท้าทั้งสองข้างให้สูงขึ้น (ใช้หมอนหรือสิ่งของหนุน) เพื่อให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงสมองได้ดียิ่งขึ้น
- ระบายความร้อนด่วนที่สุด:
- คลายเสื้อผ้าให้หลวม
- ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นหรือน้ำธรรมดา (ไม่ใช่น้ำแข็งจัด) เช็ดตามตัว
- วางผ้าชุบน้ำเย็นบริเวณ “ข้อพับ ขาหนีบ รักแร้ และลำคอ” ซึ่งเป็นจุดที่มีเส้นเลือดใหญ่ ช่วยลดอุณหภูมิร่างกายได้เร็วขึ้น
- หากมีพัดลม ให้เปิดพัดลมเป่าเพื่อช่วยระเหยน้ำและระบายความร้อน
- การดื่มน้ำ:
- หากยังรู้สึกตัว: ให้ค่อยๆ จิบน้ำเปล่าทีละน้อย
- หากหมดสติ: ห้าม กรอกน้ำเข้าปากเด็ดขาด เพราะจะทำให้สำลักลงปอดและเป็นอันตรายรุนแรง
ความแตกต่างที่ต้องสังเกต: “เพลียแดด” vs “ลมแดด”
- เพลียแดด (Heat Exhaustion) : เหงื่อออกมาก, ตัวเย็นชื้น, ปวดหัว, คลื่นไส้ (ให้รีบพักและดื่มน้ำ)
- ลมแดด (Heatstroke) : ตัวร้อนจัด (เกิน 40°C), ผิวหนังแห้งแดง, ไม่มีเหงื่อ, สับสน, ชัก หรือหมดสติ (ถือเป็นภาวะฉุกเฉินขั้นสูงสุด!)
