โรคมือ เท้า ปาก เกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง?

โรคมือ เท้า ปาก เกิดจากเชื้อ ไวรัสเอนเทอโร ส่วนใหญ่สายพันธ์ุที่พบบ่อย  คือ เชื้อ coxsackievirus A16 และ Enterovirus 71 โดยโรคนี้มีพบบ่อยใน เด็กอายุ น้อยกว่า 5 ปี

การแพร่ระบาด 

พบบ่อยในสถานที่ที่มีกลุ่มเด็กเล็กอาศัยอยู่รวมกัน เช่น สถานรับเลี้ยงเด็ก  โรงเรียนชั้นอนุบาล หรือประถมศึกษา โดยระยะเวลาตั้งแต่เริ่มติดเชื้อ จนมีอาการ นาน 3-7 วัน

การติดต่อ

โรคนีัสามารถติดต่อได้ง่าย ผ่านการสัมผัสจากคนที่ติดเชืัอ สู่คนอื่นๆ ดังนี้ 

• ทางน้ำมูก น้ำลาย เสมหะ 
• อุจจาระที่มีเชื้อไวรัส
• ของเหลวจากตุ่มพอง
• การกินอาหารที่ปนเปื้อน เชื้อไวรัส มือ เท้า ปาก

โดยผู้ป่วยจะแพร่เชื้อได้มากที่สุด ในช่วงสัปดาห์แรกของการเป็นโรค มือ เท้า ปาก

 ลักษณะอาการโรคมือเท้าปาก

ในเด็กจะมีไข้สูง 3-4 วัน และเริ่มมีตุ่มน้ำใส (Vesicle) ขึ้นที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ปาก ลิ้น เหงือก ในวันแรกของไข้ มีอาการเจ็บร่วมด้วย ทำให้ทานอาหารไม่ได้ มีน้ำลายไหล และอาจมีผื่นขึ้นตามขาทั้ง 2 ข้าง อาการมักจะหายเองภายใน 7-10 วัน  ในผู้ใหญ่ ลักษณะอาการจะแตกต่างจากเด็ก คือ มีไข้ ปวดเมื่อยตามตัว มีแผลในปาก อาจมีผื่นขึ้นหรือไม่มีก็ได้ ส่วนใหญ่ไข้จะลดลงและหายไปเองภายใน 1 สัปดาห์ แผลในปากจะดีขึ้นเอง ตุ่มน้ำที่มือหรือเท้าจะค่อยๆ หายไป โดยโรคแทรกซ้อนที่พบได้คือ เยื่อหุ้มสมอง หรือเนื้อสมองอักเสบ นอกจากนี้อาจเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบได้

 หากมีอาการเหล่านี้อาจเป็นโรคมือเท้าปาก ควรรีบไปพบแพทย์

• มีไข้สูง 39 องศาเซลเซียส หรือ ไข้สูงมากกว่า 2 วัน
• เหนื่อย หอบ
• ซึม หลับทั้งวัน ปลุกตื่นยาก
• อาเจียนบ่อย มากกว่า 2-3 ครั้ง
• อาการแขนขาอ่อนแรง
• มีอาการผวาหรือกระตุก จากเดิมไม่เคยมีอาการมาก่อน

แนวทางการรักษาโรคมือ เท้า ปาก

โดยทั่วไป อาการของโรค มือ เท้า ปาก จะดีขึ้นเอง การรักษาส่วนใหญ่เป็นการรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาลดไข้ เช็ดตัว และเฝ้าระวังอาการชัก จากไข้ที่สูง

ปัญหาที่พบบ่อย คือ เด็กบางคนรับประทานอาหารและน้ำได้น้อย เพราะเจ็บแผลในปาก แนะนำให้รับประทานอาหารอ่อน เคี้ยวง่าย การดื่มน้ำเย็นหรืออาหารอ่อนที่เย็นจะทำให้ผู้ป่วยกินอาหารและน้ำได้มากขึ้น

อาจให้ยาชาเฉพาะที่ อมในปาก ก่อนการรับประทานอาหาร

การป้องกันโรคมือเท้าปากด้วยการฉีดวัคซีน

โรคมือเท้าปากที่เดิดจากเชื้อEV 71 สามารถป้องกันและลดเสี่ยงได้ด้วยการฉีดวัคซีน โดยเฉพาะ เพราะเป็นเชื้อตัวสำคัญที่อาจทำให้ผู้ป่วยมีอาการรุนแรงได้ โดยที่ผ่านมาพบว่า วัคซีนชนิดนี้ไม่พบผลข้างเคียงที่รุนแรง และมีความปลอดภัยสูง สำหรับอายุที่แนะนำในการฉีดวัคซีนมือเท้าปาก คือ เด็กอายุตั้งแต่ 6 เดือน ถึง 5 ปี

ดูแลสุขอนามัย เพื่อป้องกันการติดโรคมือเท้าปาก

การป้องกันที่ดีที่สุด คือ การล้างมือบ่อยๆ การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล การทำความสะอาดของเล่นและเครื่องใช้ หลีกเลี่ยงการนำบุตรหลานไปในสถานที่ที่มีโอกาสสัมผัสกับโรคได้ เช่น สนามเด็กเล่น ตลาด หรือแหล่งที่มีคนแออัด